भाइटीका २०८२: शुभ साइत र परम्पराको महत्व

२३ अक्टोबर २०२५, काठमाडौं

आज तिहार पर्वको मुख्य दिन भाइटीका (भाइतिहार) मनाइँदैछ, जसलाई यमपञ्चक पनि भनिन्छ। यो दिन नेपालभरिका दिदीबहिनीहरूले आफ्ना भाइहरूलाई पवित्र सातरंगी टीका लगाउँदै उनीहरूको दीर्घायु, स्वास्थ्य र समृद्धिको कामना गर्दैछन्।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले यस वर्ष तिथि वृद्धिको कारण भाइटीका छैठौं दिन पर्न गएको पुष्टि गरेको छ। यद्यपि, दिनभरि टीका लगाउन सकिने भएतापनि उत्तम साइत ११:३९ बजे (अभिजित मुहूर्त) निर्धारण गरिएको छ। राज्यका अधिकारीहरूलाई यही निश्चित समयमा टीका ग्रहण गर्न सिफारिस गरिएको छ।

समितिले टीका संस्कारको लागि विशेष दिशा निर्देशन पनि जारी गरेको छ: दिदीबहिनीहरूले पूर्वतर्फ मुख गरेर, भाइहरूले पश्चिमतर्फ मुख गरेर टीका ग्रहण गर्नुपर्नेछ। यसले पश्चिममा रहेको तुला राशिमा रहेको चन्द्रमालाई साम्मुख वा दाहिनेतर्फ राख्ने शास्त्रीय नियमको पालना गरिन्छ।

भाइटीकाको संस्कार आशीर्वादको द्विपक्षीय आदानप्रदान हो: दिदीबहिनीहरूले भाइहरूलाई टीका लगाएर उनीहरूको दीर्घायु र सुरक्षाको कामना गर्छिन् भने भाइहरूले पनि दिदीबहिनीहरूलाई टीका लगाएर उनीहरूको अखण्ड सौभाग्य र ऐश्वर्यको कामना गर्छन्। यो परम्परा नेपाली संस्कृतिमा भाइबहिनीबीचको पवित्र, अटूट बन्धनको प्रतीक हो।